ΜΗΝΥΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΡΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
 
Προσωπικότητες >> Σωφρόνιος Γ Φοινιεύς
<- Επιστροφή
Σωφρόνιος Γ Φοινιεύς

Αρχιεπίσκοπος Κύπρου από το 1865 μέχρι το 1900 (περίοδοι τουρκοκρατίας και αγγλοκρατίας). Ο Σωφρόνιος Γ΄ υπήρξε ο τελευταίος αρχιεπίσκοπος της περιόδου της τουρκοκρατίας και ο πρώτος της περιόδου της αγγλοκρατίας. Στον αρχιεπισκοπικό θρόνο διεδέχθη τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο Α΄ (1854-1865).

Ο Σωφρόνιος γεννήθηκε στις 25 του Απρίλη του 1825 στο χωριό Πρόδρομος της επαρχίας Λεμεσού. Η μητέρα του καταγόταν από τον Πρόδρομο και ο πατέρας του από το Φοινί. Σε πολύ μικρή ηλικία η οικογένεια του μετοίκισε στο Φοινί (απ’ όπου και το επίθετο Φοινιεύς).

Σε μικρή ηλικία κατετάγη ως δόκιμος στο μοναστήρι της Τροοδίτισσας, όπου διδάχθηκε και τα πρώτα γράμματα. Στις 16.4.1842 χειροτονήθηκε σε διάκονο από τον επίσκοπο Πάφου Χαρίτωνα. Μέσα στον ίδιο χρόνο έφυγε για την Αττάλεια και απ’ εκεί πήγε στη Σμύρνη για σπουδές. Στη Σμύρνη φοίτησε στην Ευαγγελική Σχολή και ταυτόχρονα υπηρέτησε, για 7 χρόνια, ως διάκονος στον ναό του Ορδοθόξου Νοσοκομείου. Εργάστηκε επίσης ως δάσκαλος στις κατώτερες τάξεις της Σχολής. Πήγε ύστερα στην Αθήνα για συνέχιση των σπουδών του. Φοίτησε στη Ριζάρειο Σχολή και στη συνέχεια παρακολούθησε θεολογία και φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Όταν επέστρεψε στην Κύπρο διορίστηκε σχολάρχης της Ελληνικής Σχολής Λευκωσίας, υπηρετώντας στη θέση αυτή από το 1861 μέχρι 1865. Το 1865, μετά τον θάνατο του αρχιεπισκόπου Μακαρίου Α΄ (4 Αυγούστου), ο Σωφρόνιος εξελέγη νέος αρχιεπίσκοπος Κύπρου. Το 1871, όταν χήρευσε ο πατριαρχικός θρόνος της Κωνσταντινουπόλεως, ο Σωφρόνιος προβλήθηκε ως υποψήφιος οικουμενικός πατριάρχης, με ανθυποψηφίους τον πρώην πατριάρχη Άνθιμο και τον τότε μητροπολίτη Χίου. Ο σουλτάνος απέκλεισε τον Χίου και τον Κύπρου, κι έτσι εξελέγη στον οικουμενικό θρόνο ξανά ο Άνθιμος Ζ΄.

Ο Σωφρόνιος, που υπήρξε δάσκαλος ο ίδιος, επέδειξε ως αρχιεπίσκοπος ζωηρό ενδιαφέρον για την εκπαίδευση και συνέβαλε σημαντικά στην ίδρυση σχολείων. Μάλιστα το 1889 προέβη σε ενέργειες προς την Ελλάδα και την Αίγυπτο προκειμένου να εξασφαλίσει βοήθεια για ίδρυση γυμνασίου στην Κύπρο, που πράγματι άρχισε τη λειτουργία του στη Λευκωσία το 1893 (Παγκύπριον Γυμνάσιον). Με το θάνατο του Σοφρωνίου το 1900 οι έλληνες της Κύπρου χωρίστηκαν σε δύο παρατάξεις, στους «αδιάλλακτους», που υποστήριζαν σκληρή στάση έναντι των βρεττανών, και στους «διαλλακτικούς», που υποστήριζαν ότι με την συνεργασία θα μπορούσαν να εξασφαλισθούν καλύτερα αποτελέσματα. Η ηγεσία των «αδιαλλάκτων» ήσαν οι κύκλοι της επισκοπής Κιτίου, ενώ των «διαλλακτικών» οι κύκλοι της επισκοπής Κυρηνείας. Ο αρχιεπίσκοπος Σωφρόνιος απέφυγε την άμεση ανάμειξη του στα ζητήματα αυτά, προτιμώντας να παραμείνει αδρανής κατά τα τελευταία λίγα χρόνια της μακράς αρχιεπισκοπίας του.